Λένε πως τα «καλά νέα» είναι πολλά, μόνο που τα «κακά νέα» έχουν καλύτερες «δημόσιες σχέσεις». Τα «καλά» δεν έχουν μεγάλη τύχη στα ΜΜΕ, τα «κακά» είναι, συνήθως, ειδήσεις και ιδίως στις «ενημερωτικές» εκπομπές της τηλεόρασης. Αυτή αποφασίζει κι αυτή έχει τη δύναμη να επιβάλει τι, ποια και πως θα βγουν στο φως, τι και ποια θα μείνουν στη σιωπή, αφήνοντας –εκτός εξαιρέσεων– τα ωραία και σημαντικά στην άκρη, άρα στην ανυπαρξία. Σαφώς κι αυτό που κάνει η τηλεόραση δεν είναι ενημέρωση, δεν είναι πληροφορία, δεν είναι καν… είδηση!

Δεν είμαι ο ειδικός για να κάνω κριτική αλλά και δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδήμων για να έχει άποψη για το χάλι που επικρατεί στον τομέα της τηλεοπτικής ενημέρωσης. Δεν παραβλέπω και φυσικά παραδέχομαι ότι, δυστυχώς, η επίδραση που ασκεί το «γυαλί», ως μέσο γενικά, είναι τρομακτικά μεγάλη. Οπότε, έχουμε καταντήσει, έστω και χωρίς να το θέλουμε, δεσμώτες μιας κακής καθημερινής ανάγκης που μας πάει απ’ το κακό στο χειρότερο.

Αληθινή πληροφορία, όλοι το ξέρουμε, είναι εκείνη η οποία δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει μεταθέτοντας την ουσία του θέματος στην υπερμεγέθυνση του γεγονότος, ούτε θυσιάζεται στη «θεότητα» της ακροαματικότητας. Σοβαρή είδηση είναι, επίσης, εκείνη που δεν προσβάλει το κοινό αίσθημα.

Είναι αδιανόητο και ό,τι χειρότερο να γίνεται τέτοια ανελέητη εμπορική εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου, της φτώχειας, της αρρώστιας, της ορφάνιας… των ξεριζωμών. Είναι απάνθρωπο να δημοσιοποιείται, με τέτοιο τρόπο, η θλίψη, η δυστυχία, το δράμα, περνώντας την εικόνα από μικροσκόπιο, να εστιάζεται ο φακός στα πονεμένα πρόσωπα, στους μορφασμούς οδύνης που εκπέμπουν… στα δάκρυα. Μπροστά στο φακό τα πρόσωπα γίνονται καθρέφτες, τα χέρια εκπέμπουν σήματα, τα μάτια μιλούν. Κι εμείς, αλίμονο, θεατές μιας άθλιας εικόνας της ζωής (και της μιζέριας) των άλλων. Αυτή την ωμότητα επιμένουν να την ονομάζουν και να την παρουσιάζουν σαν «είδηση». Δεν είναι δυνατόν η προβολή της δυστυχίας να γίνεται θέαμα. Να συντελείται «σκοτωμός» μεταξύ των καναλιών για το πιο απ’ όλα θα μεγεθύνει και θα προβάλλει πρώτο αυτές τις σκηνές χυδαιότητας και ψυχολογικής βίας. Αυτή είναι, δυστυχώς, η τηλεοπτική εικόνα που μας ταλαιπωρεί από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Δε θα ήθελα να αναφερθώ (και να επεκταθώ) στο άλλο χάλι με τα γνωστά και απεχθή τηλεπαράθυρα όπου γίνεται ο χαμός. Όπου αυτό που ακούς (αν κατορθώσεις τελικά να ακούσεις) είναι φωνές, κραυγές, «ανακρίσεις» και «γνώμες» με τις οποίες οι «τηλεστάρ» προσπαθούν να επιβληθούν και δήθεν, να «ενημερώσουν». Δημόσιοι κι επώνυμοι, αντάμα, με έπαρση, απληστία και αλαζονεία, μέσα σε μια άγρια ζούγκλα, καταφέρνουν να φέρνουν τα πάνω κάτω, έτσι, ώστε η είδηση επί της ουσίας να χάνεται, μέσα σε μια ανούσια, συνήθως, φλυαρία. Τα παρακολουθούμε κι αμέσως μετά δε θυμόμαστε τίποτα. Δεν μένει τίποτα. Και τι να μείνει;

Πως έγινε και ισοπεδώθηκαν όλα τελικά; Θα πρέπει να παραδεχτούμε –δικαίως ή αδίκως και πάντως, δυστυχώς,– πως η τηλεόραση πληγώνει την αισθητική μας, δεν παράγει πια πολιτισμό, που θα έπρεπε στόχος της, να είναι η αναβάθμιση του πολιτιστικού επιπέδου των τηλεθεατών. Για να μπορέσεις να την αντέξεις, σήμερα, πρέπει να βγάλεις την ψυχή σου. Πόσο σπουδαίο είναι να έχεις τη δύναμη και τη θέληση να κρατάς τις ευαισθησίες, τις αντοχές και τα συναισθήματά σου, ακέραια, να κλείνεις την τηλεόραση και να πιάνεις στα χέρια σου, έστω ένα βιβλίο.

Δυστυχώς, ο δρόμος μας πάει στραβά. Αισθανόμαστε όλα αυτά τα σκουπίδια να μας πνίγουν. Αν σκεφτούμε ότι και τα παιδιά βλέπουν αυτά τα θρίλερ των «ειδήσεων», πως θέλουμε να έχουν ελπίδα και προοπτική για το μέλλον; Στο μεγάλο αυτό θέμα, που ταλανίζει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, είναι έγκλημα να μένουμε απαθείς κι αμετανόητοι δέκτες, προσμένοντας «ώσπου ο εξευτελισμός μας να γίνει τέλειος...».

 

Στράτος Δουκάκης
mithymnaios@gmail.com

11/4/2007