Ξαναδιαβάζοντας ένα βιβλίο

Τότε, που ο χρόνος δεν ήταν εχθρός, αλλά σύμμαχος του αναγνώστη, τη χαρά της ανάγνωσης τη βρίσκαμε μέσα στις σελίδες κάποιου αγαπημένου βιβλίου. Ανάμεσα στις φράσεις, τις σκέψεις, τις λέξεις και τα λόγια. Στα αγαπημένα σημεία, που ξεχώριζαν απ’ τα τσακισμένα φύλλα (αυτό κι αν με πονούσε, αδιόρθωτος πάντα κι ας περίσσευαν παραδίπλα ένα σωρό σελιδοδείχτες). Στις σημειώσεις αλλά και στις υπογραμμίσεις, (πάντα με μολύβι, είχα αυτή τη συνήθεια – ποτέ με στυλό). Ανάλογα μ’ αυτές ήταν και η αξία αλλά και η αγάπη που έδινα εγώ στο βιβλίο. Έχουν και τα βιβλία, μη νομίζεται –όπως κι οι άνθρωποι– τη δική τους μοίρα. Άλλα εκείνη που τους αξίζει κι άλλα που... αδικούνται.

         Η εποχή της πληροφόρησης, η τεχνολογία, γενικά όλη αυτή η ψηφιακή καταιγίδα που στο όνομα της εξέλιξης έχει εισβάλει στην καθημερινότητά μας κάνοντάς την, φυσικά πιο εύκολη, έχει καταφέρει να μου αλλάξει κάποιες αγαπημένες μου συνήθειες. Η εύκολη πρόσβαση που προσφέρει π.χ. το ίντερνετ σε ό,τι επιθυμητό, το καθιστά, γιατί να το αρνηθώ, ένα υπέροχο βοήθημα, αλλά, συγχρόνως, μ’ έχει καταντήσει δέσμιο μιας κακής, ενδεχομένως, συνήθειας με το να κάθομαι με τις ώρες μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή μου. Κατάφερε να υποκαταστήσει την καλή μου σχέση με το βιβλίο και την απόλαυση της ανάγνωσης. Δεν θα το αφήσω όμως... Πόσες φορές δεν ένιωσα τύψεις, όταν προσπερνούσα τη βιβλιοθήκη για να βρεθώ παρέα με τον υπολογιστή μου. Ευτυχώς που με την τηλεόραση δεν έχω καθόλου, μα καθόλου καλές σχέσεις. Με το άλλο είναι που το παρακάνω.

         Κι ομολογώ εδώ, ότι νιώθω μια λύτρωση, όταν καταφέρνω, ψάχνοντας να βρω γαλήνη να ξεφεύγω και να βρίσκω απάγκιο σ’ ένα καλό βιβλίο. Το διάβασμα είναι  ανάγκη ψυχής, γιατρειά, συντροφιά και επικοινωνία. Είναι σα να πιάνω σε απάνεμο λιμάνι ύστερα από τρικυμία. Εκατοντάδες βιβλία έχω στη βιβλιοθήκη μου στοιβαγμένα το ένα δίπλα στο άλλο, άλλα διαβασμένα κι άλλα αδιάβαστα ή μισοδιαβασμένα που τα προσπέρασα για κάποιο λόγο κι έμειναν μ’ ένα παράπονο θαρρείς, κλειστά και ξεχασμένα...

         Μ’ αρέσει να επανέρχομαι συχνά σε διαβασμένα βιβλία. Να περιπλανιέμαι στις ίδιες τους σελίδες, στις ίδιες σειρές, στις ίδιες στράτες. Και πάντα διαπιστώνω κι ανακαλύπτω –ίσως με διαφορετική ματιά– καινούργιες συγκινήσεις που τότε, στο πρώτο μου διάβασμα, είχαν περάσει απαρατήρητες, μου διέφυγαν ή δεν με είχαν αγγίξει. Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες έλεγε: «Κάθε φορά που ένα βιβλίο διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται, τότε συμβαίνει κάτι στο βιβλίο: μεταβάλλεται». Ίσως... Νομίζω πως αξίζει να ξαναδιαβάζουμε τα παλιά καλά βιβλία διότι ξαναγίνονται μέρος της ψυχής μας, λειτουργούν σαν καταλύτες, απλά, φυσικά, ολόφρεσκα σαν αύρα, σαν θάλασσα... κι ο καθένας μας παίρνει, πάντοτε, τις απαντήσεις που, κάθε φορά, χρειάζεται από ένα βιβλίο.

         Μια ξεχωριστή αγάπη έχω για τα πρώτα μου βιβλία, τα πρώτα διαβάσματα, που νεαρός ακόμα –χάρισμα τα περισσότερα– βρίσκονται στο πιο ψηλό ράφι, τριμμένα, σχεδόν ξεφτισμένα και ταλαιπωρημένα. Αυτά είναι για μένα κάτι σαν τις πέτρες που ρίχνεις στο ρέμα για να περάσεις, πατώντας επάνω τους, στην αντίπερα όχθη. Σ’ αυτά πάτησα για να περάσω απέναντι και να γνωρίσω έναν άλλο κόσμο. Διαβάζοντάς τα ξανά, διαπιστώνω ότι δεν έχουν πάψει να συντηρούν τη νοσταλγία με σκέψεις και εικόνες που έρχονται από άλλες εποχές της ζωής, που αποσπάσματά τους ανοίγουν ένα διάλογο με το τώρα  κι ανακαλύπτουν πως υπήρξαν κάποτε παρηγοριά και οδηγοί μου. Γι’ αυτό κι εγώ τ’ αγαπώ.

Στράτος Δουκάκης

mithymnaios@gmail.com

 25/01/2007